การบัญชีเกี่ยวกับการนำบัญชีลูกหนี้ไปหาผลประโยชน์

พฤศจิกายน 14, 2007

การบัญชีเกี่ยวกับการนำบัญชีลูกหนี้ไปหาผลประโยชน์

การดำเนินธุรกิจ หากกิจการมีบัญชีลูกหนี้เป็นจำนวนมาก และกิจการมีความจำเป็นต้องการเงินสดกิจการสามารนำลูกหนี้ไปเป็นประโยชน์ วิธีการได้เงินสดกระทำได้ 2 วิธีคือ

1.การนำบัญชีลูกหนี้ไปเป็นหลักประกันเงินกู้ (Assignment Of Receivables) กิจการจะใช้บัญชีลูกหนี้ที่มีอยู่เป็นสิ่งค้ำประกัน การกู้เงิน จากสถาบันการเงินต่าง ๆ เช่น ธนาคาร หรือบริษัทเงินทุน ได้ โดยกิจการทีเป็นเจ้าของบัญชีลูกหนี้ (assignor) กู้เงินจากผู้ให้กู้ (Assignee) และได้เขียนตั๋วสัญญาใช้เงินหรือทำสัญญากู้เงิน โดยระบุบัญชีลูกหนี้เป็นสินทรัพย์ค้ำประกันเงินกู้จำนวนนี้ ถ้าไม่มีการจ่ายชำระหนี้เงินกู้เมื่อครบกำหนด ผู้ให้กู้มีสิทธิเรียกเก็บเงินจากบัญชีลูกหนี้ที่ค้ำประกันนั้นได้ สามารถทำได้ 2 วิธีคือ

1.1โอนสิทธิโดยทั่วไป (General Assignment) วิธีนี้บัญชีลูกหนี้ทั้งหมดจะใช้เป็นหลักประกันเงินกู้ และลูกหนี้ไม่ทราบถึงการนำไปค้ำประกันเงินกู้ ลูกหนี้ยังคงชำระหนี้ให้แก่กิจการตามปกติ และกิจการจะต้องชำหนี้ให้แก่ผู้ให้กู้ตามข้อตกลง

วิธีการบันทึกบัญชี วิธีนี้จะบันทึกบัญชีเฉพาะรายการกู้เงิน แต่ไม่บันทึกการโอนบัญชีลูกหนี้ จะบันทึกเป็นการกู้ยืมปกติ และการรับชำระหนี้จากลูกหนี้ยังคงเป็นของกิจการเป็นผู้รับชำระหนี้จากลูกหนี้ ในวันสิ้นงวดบัญชี ถ้ายังมิได้มีการชำระหนี้ ให้หมายเหตุไว้ในงบดุลว่า ได้นำบัญชีลูกหนี้ไปค้ำประกันการกู้ยืมในบัญชีเงินกู้เป็นจำนวนเท่าใดด้วย เพื่อให้ผู้อ่านงบการเงินได้ทราบรายละเอียดในการค้ำประกันเป็นเรื่องตกลงกันระหว่างผู้ให้กู้และผู้กู้ในเรื่องของการยอมให้กู้เป็นจำนวนเท่าใด คิดค่าธรรมเนียมหรือค่าใช้จ่ายหรือการจ่ายชำระหนี้คืนเมื่อใด

หลักปฏิบัติในการบันทึกบัญชี
1.เมื่อกิจการนำบัญชีลูกหนี้ไปค้ำประกันเงินกู้เพื่อกู้เงินจากธนาคารและเสียค่าใช้จ่ายจะบันทึก

เดบิต เงินสด xx
ค่านายหน้า xx
ค่าธรรมเนียม xx

เครดิต เงินกู้-ธนาคาร xxx

2.เมื่อลูกหนี้นำเงินมาชำระหนี้ให้กิจการจะบันทึก

เดบิต เงินสด xxx

เครดิต ลูกหนี้ xxx

3.เมื่อกิจการนำเงินสดไปชำระหนี้เงินกู้ให้ธนาคารพร้อมดอกเบี้ยจะบันทึก

เดบิต เงินกู้-ธนาคาร xxx
ดอกเบี้ยจ่าย xx

เครดิต เงินสด xxx

ตัวอย่าง ต่อไปนี้เป็นรายการของบริษัทพรชนกจำกัด ต้องการกู้เงินจากบริษัทเงินทุน จำกัด โดยสัญญาว่า จะนำบัญชีลูกหนี้จำนวน 120,000 บาท เป็นหลักทรัพย์ค้ำประกันเมื่อได้รับชำระหนี้จากลูกหนี้จะนำเงินมาชำระเงินกู้พร้อมดอกเบี้ย 10% บริษัทเงินทุนยอมให้กู้ในอัตรา 75 % ของลูกหนี้ค้ำประกัน คิดค่านายหน้า 5% และคิดค่าธรรมเนียม 2% ของเงินที่จ่าย

25×1 ส.ค. 1 ทำสัญญาเงิน

ก.ย. 1 รับชำระหนี้จากลูกหนี้ 40,000 บาท ให้ส่วนลด 2 %และนำเงินชำระเงินกู้พร้อมทั้งดอกเบี้ย
ก.ย. 2 รับคืนสินค้า 800 บาท
ต.ค. 1 รับชำระหนี้จากลูกหนี้ 35,000 บาท จ่ายเช็คชำระเงินกู้พร้อมดอกเบี้ย
พ.ย. 1 รับชำระหนี้จากลูกหนี้ 45,000 บาท นำเงินไปชำระหนี้เงินกู้พร้อมดอกเบี้ย

ให้ทำ บันทึกบัญชีของบริษัทพรชนก จำกัด

1.2 วิธีโอนสิทธิเป็นการเฉพาะ
วิธีโอนสิทธิเป็นการเฉพาะ กระทำโดย เงินที่
เก็บจากลูกหนี้ที่ค้ำประกันจะนำมาชำระคืนเงินกู้ ผู้ให้กู้และผู้กู้จะต้องตกลงกันในเรื่อง ใครจะเป็นผู้เก็บเงินจากลูกหนี้ ค่าธรรมเนียมและดอกเบี้ยจ่ายจะเป็นเท่าใด บัญชีลูกหนี้รายใดบ้างจะเป็นหลักทรัพย์ค้ำประกัน และจะต้องบอกกล่าวให้ลูกหนี้ทราบถึงการโอนเป็นหลักประกันเงินกู้หรือไม่

การโอนวิธีนี้จะต้องบันทึกรายการโอนบัญชีลูกหนี้ออกบัญชีลูกหนี้ไปเข้าบัญชีลูกหนี้ที่โอนหรือลูกหนี้ค้ำประกัน ผู้กู้ยังคงเป็นเป็นเรียกเก็บเงินจากลูกหนี้ที่เอาไปค้ำประกันแล้วนำเงินไปชำระหนี้เงินกู้ ผู้ให้กู้จะจ่ายในจำนวนที่ต่ำกว่าบัญชีลูกหนี้ค้ำประกันส่วนใหญ่จะอยู่ในช่วง 70 % – 90 % การโอนบัญชีลูกหนี้มีลักษณะเป็นการโอนลูกหนี้เพื่อการกู้เงินจากสถาบันการเงินอย่างหนึ่ง ซึ่งกิจการสามารถออกตั๋วเงินจ่ายเพื่อกู้เงิน ทั้งนี้ลูกหนี้ที่โอนจะต้องระบุบัญชีให้ชัดเจน โดยจะต้องแยกบัญชีออกจากลูกหนี้ที่ไม่ได้โอนไป และผู้โอนยังคงเป็นผู้เก็บชำระหนี้จากลูกหนี้ตามปกติ ซึ่งเมื่อเก็บเงินจากลูกหนี้ได้จะนำไปชำระให้สถาบันการเงินทันที

หลังจากผู้โอนลูกหนี้ได้ชำระหนี้เงินกู้แก่ผู้รับโอนหมดแล้วปรากฏว่ายังมีบัญชีลูกหนี้ที่โอนคงเหลืออยู่ในบัญชี ผู้โอนจะต้องบันทึกบัญชีลูกหนี้ที่โอนกลับมาเป็นลูกหนี้ตามเดิม เนื่องจากภาระการกู้เงินโดยการโอนบัญชีลูกหนี้ได้สิ้นสุดแล้ว ส่วนด้านผู้รับโอนจะไม่บันทึกบัญชี

ตัวอย่าง บริษัทมนตรา จำกัด นำบัญชีลูกหนี้จำนวน 120,000 บาทโอนให้บริษัทมีนตรา จำกัดเพื่อขอกู้เงินซึ่งบริษัทมีนตราตกลงรับโอนโดยให้กู้เงินจำนวน 90% และคิดค่านายหน้า 2% ของยอดจำนวนเงินที่ให้กู้ คิดดอกเบี้ยในอัตรา 9%ของเงินที่ส่งชำระหนี้โดยมีรายการดังนี้

25×1 ก.ค. 1 บริษัทมนตรา ขอกู้เงินจากบริษัทมีนตรา พร้อมรับเงินกู้ตามข้อข้อตกลง

ส.ค. 1 ลูกหนี้นำเงินมาชำระ 40,000 บาท
ก.ย. 1 รับคืนสินค้าจากลูกหนี้ 4,000 บาท
ต.ค. 1 ลูกหนี้นำเงินมาชำระ 50,000 บาท
พ.ย. 1 ลูกหนี้นำเงินมาชำระ 26,000 บาท

ให้ทำ บันทึกบัญชีเกี่ยวกับการนำลูกหนี้ไปค้ำประกันการกู้เงินของทั้ง 2 บริษัท

2.การขายบัญชีลูกหนี้ (Sale Or Factoring Of Receivables)

วิธีนี้กิจการจะโอนกรรมสิทธิ์ในลูกหนี้ทั้งหมดให้กับบริษัทผู้ซื้อ ส่วนใหญ่จะเป็นบริษัทการเงินซึ่งเท่ากับว่ากิจการไม่มีลูกหนี้อีกต่อไปและลูกหนี้จะชำระหนี้ให้แก่บริษัทผู้ซื้อโดยตรง การขายบัญชีลูกหนี้ราคาขายได้จะไม่เท่ากับจำนวนลูกหนี้ที่ออกขาย คือจะเป็นราคาที่ผู้ซื้อกำหนดให้ โดยคำนวณจากราคาตามบัญชีลูกหนี้ที่ขายหักด้วยจำนวนส่วนลดจำนวนค่านายหน้า และจำนวนเงินประกันค่าใช้จ่ายจะคิดเป็นอัตราร้อยละของจำนวนลูกหนี้ที่คงเหลือหลังจากหักส่วนลดและค่านายหน้าแล้ว สำหรับเงินประกันค่าใช้จ่ายส่วนนี้จะเผื่อไว้สำหรับจ่ายคืนให้แก่ลูกหนี้ที่อาจส่งสินค้ากลับคืนคือการรับคืนสินค้านั่นเอง ซึ่งทางฝ่ายบริษัทผู้ซื้อจะต้องเป็นผู้จ่ายคืนเงินให้แก่ลูกหนี้แทน และเงินประกันค่าใช้จ่ายนี้ถ้าคงเหลืออยู่ ณ วันหักบัญชีระหว่างบริษัทผู้ขาย และบริษัทผู้ซื้อแล้วจะต้องคืนให้แก่บริษัทผู้ขายบัญชีลูกหนี้ แต่ถ้าจำนวนเงินประกันค่าใช้จ่ายที่บริษัทผู้ซื้อเรียกไว้ไม่พอจ่ายบริษัทผู้ซื้อไม่มีสิทธิเรียกเพิ่มได้อีกจะต้องรับภาระเอง

ตัวอย่าง ต่อไปนี้เป็นข้อมูลทางการเงินของบริษัทมิตรจำกัดและบริษัทเงินตราจำกัด 25×1 ม.ค. 1 บริษัทมิตร จำกัดขายบัญชีลูกหนี้จำนวน 200,000 บาทให้แก่บริษัท เงินตราจำกัดโดยบริษัทเงินตราคิดค่านายหน้า 2%ส่วนลด 2% หักเงิน ประกันค่าใช้จ่ายไว้ 5%

ก.พ. 1 บริษัทมิตรขอเบิกเงินล่วงหน้าจากบริษัทเงินตรา 40,000 บาทโดยบริษัทเงินตรา คิดดอกเบี้ย 600 บาท
มี.ค. 1 ลูกหนี้นำสินค้ามาคืน 2,800 บาท
เม.ย.1 บริษัทเงินตราเก็บเงินลูกหนี้ได้ทั้งหมด

ให้ทำ บันทึกบัญชีเกี่ยวกับการนำลูกหนี้ไปขายของทั้ง 2 บริษัท

การคำนวณหาเงินจากการขายลูกหนี้

ลูกหนี้ที่ขาย 200,000
หัก ส่วนลด (200,000 x 2%) 4,000
ค่านายหน้า(200,000 x 2%) 4,000 8,000
คงเหลือ 120,000
หัก เงินประกันค่าใช้จ่าย (96,000 x 5%) 6,000
จำนวนเงินที่ได้รับจากการขายลูกหนี้ 186,000

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s